مراسم ترحيم و تدفين كره اي
قدمت طولانی فرهنگ کره و احترام نهادن به ارزشها و باورهای مذهبی و سنتی از سوی مردم کره تا امروز مانعی برای از بین رفتن این ارزشها و تفکرات و ادامه داشتن این اعتقادات در کنار زندگی مدرن و رو به پیشرفت این کشور شده است . یکی از این ارزش ها و پایبندی ها را می توان به وضوح در شیوه ی برگزاری مراسم ترحیم و تشییع جنازه ی کره ای دید. از آن جا که مردم کره ازدوران طفولیت احترام به اجداد و نیاکان خود را یکی از جنبه های تربیتی فرزندان خود قرار می دهند به هنگام فوت یکی از والدین یا بستگان نزدیک، فرزندان به خوبی با وظایف خود آشنا هستند و آن را به به نحو احسن انجام می دهند.
شیوه ی برگزاری مراسم ترحیم و تشيیع کره ای برای تمام مذاهب در کره شبیه به هم انجام می شود به طوری که گرایش به مذاهب مختلف نتوانسته است چندان در نوع برگزاری این مراسم تاثیر گذار باشد و مردم کره هم چنان با گرایش های مذهبی بودایی،مسیحی و فرقه های دیگر پیرو آداب و رسوم سنتی تشییع کره ای هستند جزء در اندک مواردی که افراد بسته به اعتقادات خود به آن توجه می کنند. اما لازم به ذکر است که تمام افرادی که در مراسم ترحیم و تشییع فرد فوت شده شرکت می کند می تواند با هر گرایش مذهبی برای فرد فوت شده دعا و آمرزش کند.
در کره ی جنوبی فوت شدگان را یا به خاک می سپارند یا جسد در دست گاه های آدم سوزی در بیمارستان ها سوزانده می شود. و خاکستر آن در درون ظرف های درب دار ریخته و آن را در کنار قاب عکسی از او در آرامگاه های گروهی نگه داری می شود.
با فوت یکی از اعضای خانواده بزرگترین فرزند خانواده باید مسئولیت تمام مراسم را از آغاز تا پایان به عهده بگیرد.
به این منظور فرد مسئول وظیفه ی اعلام خبر فوت متوفی را به شیوه ی سنتی یا مدرن با درج آگهی از فوت متوفی در روزنامه ها ویا با ارائه ی کارتهای دعوت برای مراسم ترحیم میهمانان را به این مراسم دعوت می نمایند به طور معمول مدت برگزاری این مراسم در طی سه روز صورت می پذیرد که تاخیر آن به علت های مختلف 5 یا 7 روز بیشتر ادامه نمی یابد.
فرد مسئول الزاما" مرد با پوشیدن کت و شلوار و کراوات مشکی و بستن ربانی سفید رنگ بر روی بازوی سمت راست ،خود را آماده برای عزاداری می کنند تا از حضور میهمانان استقبال کند. لیکن پوشیدن لباس سنتی سفید رنگ هانبوک به همراه کلاه آن از سوی مردان هنوز در برخی مراسم به چشم می خورد. و چنانچه زنان صاحب عزا باشند با پوشیدن لباس مشكي يا لباس سنتی سفید رنگ هانبوک و چسباندن روبان سفید رنگ بر موی سرآماده حضور میهمانان در مراسم ترحیم می شوند و دیگر اعزای خانواده که غالبا زنان هستند در پذیرایی از میهمانان کوشا می باشند تا مراسم به بهترین نحو صورت گیرد. و هم چنین دیگر اعزای درجه یک فامیل در صورت تمایل می توانند در مراسم لباس سنتی کره ای بر تن کنند.
برای برگزاری مراسم ترحیم که در روز بعد از فوت متوفی صورت می پذیرد فرزند بزرگ خانواده وظیفه ی اجاره ی سالن مخصوص این مراسم رابه عهده می گیرد. این سالن ها متصل به بیمارستان یا در طبقه همکف آن قرار دارند. سالن ها معمولا شامل سه سالن که یکی از آنها برای تجمع میهمانان و سا لنی برای صرف میوه و غذا و سالن سوم برای ادای احترام و عرض تسلیت به صاحب عزا و فرد متوفی مورد استفاده قرار مي گيرد .
میهمانان در حالی که به نشانه ی همدردی و عزاداری لباس های سیاه رنگ بر تن دارند به هنگام ورود با انداختن پاکت های حاوی پول درون صندوقی که به این منظور تعيين شده است همدردی خود را ابراز و کمک های مالی خود را عرضه می دارند . این کمک ها در زبان کره bujo نامیده می شود. مبهمانان بعد از این که در سالن تجمع ، حضور پیدا کردند و عرض تسلیت خود را به دیگر بستگان و آشنایان متوفی ابراز کردند برای ادای احترام به طور منظم وارد سالنی که صاحب عزا در آنجا ایستاده است می شوند .
در آن سالن قاب عکسی از متوفی قرار دارد که با ربانهای سفید و مشکی از وسط و بالای قاب عکس تا نیمه ی ضلع عمودی آن تزیین و در میان انبوهی از گلهای داودی سفید گذاشته شده است و در حالی که بوی بخور معطر در سالن پیچیده است ادای احترام توسط میهمانان با بالابردن دستها در سطح چشم ها و شکل گرفتن آن ها به صورت یک کمان کمر و زانو ها را خم می نمایند و دستها و پیشانی را بر روی حصیری که در کف اتاق وجود دارد می گذارند این روند دو مرتبه در جلوی قاب عکس متوفی تکرار می شود وبعد از آن میهمانان با روشن کردن عود برای متوفی و دعا کردن برای آمرزش گناهان او، روح او را از زشتی ها پاک و به او روح و بدنی تازه می بخشند و او را با اعتقاد به انجام این کار راهی بهشت می کنند. وظیفه ی دیگر میهمانان این است که دو مرتبه ی دیگر به صاحب عزا ادای احترام نماید و در اين زمان صاحب عزا هم به نشانه ي تقدير از حضور ميهمانان به همین شكل از میهمانان سپاسگزاری می کند به این صورت که هر دو به طور هم زمان به هم دیگر تعظیم و اداي احترام می نمايد. و بعد از آْن در سالن غذاخوری از ميهمانان با ميوه و غذا وشراب كره اي(سوجو) پذيرايي مي شوند .
در فرهنگ کره ای در ابتدا مراسم ترحیم برای متوفی انجام می شود و بعد از آن مراسم تشییع بعد از گذشت سه روز از فوت او انجام می شود که این مراسم با تشریفات خاص خود و حضور میهمانان ،فرزندان و راهب در قبرستان به پایان می رسد.
یکی از کار هایی که قبل از مراسم تشییع معمولا در روز دوم انجام می شود شستشوی بدن متوفی قبل از گذاشتن او در تابوت می باشد شستشوی متوفی توسط افرادی که در این کار تسلط دارند و با حضور فرد مسئول مراسم انجام می شود به اين ترتيب كه بعد از تمیز نمودن کامل بدن بر تن متوفی لباس سنتی و سفید رنگ هانبوک از جنس كنف می پوشانند. و هفت جای بدن مرحوم را به طور موازي با طناب کنف .مي بندند .که طنا ب ها به دور بازو ها، آرنج ها ،مچ دست ها ، ران ها ، زانو ها و در آخر مچ پاها پیچیده می شود كه در مرحله ي بعد از آن درون سوراخ بيني و گوش ها با نخ كنف گرفته مي شود و با اتمام این کار متوفی براي مراسم تشييع كه در روز سوم انجام خواهد گرفت درون تابوت قرار مي گيرد.
حمل تابوت متوفی توسط نعش کش ها انجام می شود به این تربیت که شش نفر در یک سو و شش نفر دیگر در سوی دیگر تابوت قرار می گیرند که همه به طور یک دست لباس می پوشند این پوشش می تواند به شکل سنتی یا رسمی باشد. و شخصی دیگر پرچم قرمز رنگی در دست دارد که نام متوفی بر روی آن نوشته شده است و در جلوی تابوت به راه می رود و در این حین صاحب عزا در حالی که آیه ای از بودا یا ازکتاب های دیگر آسمانی می خواند و دیگران موظف به آن تکرار هستند مراسم تشییع آغاز می شود.
با ورود تابوت به قبرستان كارگران از قبل کار حفر قبر را به پایان رسانده اند و مراسم خاک سپاری طی چند مرحله انجام می شود به این ترتیب که تابوت با طناب توسط نعش کش ها به درون قبر فرو میرود و فرزند بزرگ یا صاحب عزا اولین بیل پر از خاک را بر روی آن می پاشد . هنگامی که نیمی از قبر از خاک پر شد صاحب عزا وظیفه دارد برای دو بار بر متوفی سجده و ادای احترام کند و زماني که سه چهارم قبر از خاک پر شد صاحب عزا هفت تکه چوب را بر روی خاک می گذارد که نشانه ای از خوش یمنی و شانس می باشد و در اینجا دو مرتبه ی دیگر سجده و ادای احترام تو سط صاحب عزا صورت می پذیرد. و در آخر بعد از اینکه قبر كاملا از خاک پر شد کارگران بر روی قبر تپه ای از خاک ریزه ایجاد می نمایند تا در روزهای آینده بر روی آن چمن کاری كنند و در گوشه ی پایین و سمت راست خاک لوحی که بر روی آن نام و نام خانوادگی و اجدادی متوفی نوشته شده است قرار می دهند .
یکی دیگر از عقاید وباور هایی که در این مراسم به چشم می خورد قرار دادن مواد غذایی و شراب در مقابل قبر متوفی است.مواد غذایی شامل چند نوع میوه ،شراب ،کیک برنجی و ماهی خشک که نشانه ی خوشبختی و شراب که نشانه ی صلح طلبی است در مقابل قبر قرار می دهند که در آخر شراب به وسيله صاحب عزا بر روی قبر پاشیده می شود و مراسم تشییع که bugo نامیده میشود به پایان می رسد.
از آنجایی که مردم کره به باور های خرافی و جادو گری معتقد هستند اعضای خانواده به هنگام بازگشت از مراسم بلافاصله نام و زمان مرگ متوفی را بر روی کاغذ می نویسندو آن را چند بار تا زده و در پشت در خانه می گذارند تا روح متوفی برای همیشه از آن خانه رخت بندد. و بعد از آن عکس متوفی را بر روی میزی کوچکی قرار می دهند و در مقابل آن یک وعده غذای کامل به همراه شراب میوه و کیک برنجی می گذارند و در برابر عکس متوفی سجده و ادای احترام می کنند. گذاشتن سه وعده ی غذای کامل در روز در برابر عکس مرحوم و ادای احترام به او به مدت هفت روز توسط فرزندان ادامه می یابد .
موارد ذیل نشان پایبندی مردم کره به آداب،رسوم و سنت هاست:
با فوت شخص، اعضای خانواده در سوگ عزيز خود مبادرت به شب زنده داری در کنار يك دیگر مي كنند و در همان شب اول فرزند بزرگ خانواده به همراه دیگران بر روی پشت بام حاضر می شود و با تکان دادن کت و به زبان آوردن نام متوفی در سه مرتبه روح سرگشته ی او را از آن خانه برای همیشه دور میکند و بعد از آن کت به همراه دیگر وسایل شخصی و تمامی وسایلی که متوفی در روزهای آخر عمر مورد استفاده قرار داده است بعد از مراسم تشییع سوزانده میشود.
در مذهب كنفسيوس اگر فرد فوت شده زن و همسر باشد شوهر به هنگام فوت همسرش اجازه ی ملاقات با او را نخواهد داشت و هیچ نقشی جزء شرکت کننده در برگزاری مراسم ترحیم و خاک سپاری همسرش ندارد.
در مراسم ترحیم کره ای ادای احترام به متوفی از سوی میهمانان با گرایش های مسیحی و بودایی کمی متفاوت است ادای احترام از سوی میهمانان مسیحی به قاب عکس مرحوم فقط به صورت تعظیم عادی انجام می شود به این صورت که مسیحیان فقط کمی از سر و کمر را خم نموده در حالی که میهمانان بودایی به صورت تعظیم سنتی کره ای با بالا بردن دست ها و سجده ی کامل بر روی حصیر در جلوی قاب عکس متوفی ادای احترام می نمایند.
یکی دیگر از احتراماتی که از سوی دوستان و آشنایان به خانواده ی فرد فوت شده صورت می پذیرد به همراه آوردن سبد های گل های داودی سفید و زیباست که با ربان های سیاه و مشکی تزیین شده اند و در یک طرف از آن نام شخص فرستنده و در طرف دیگر عرض تسلیت به خانواده ی داغدار نوشته می شود این کار در فرهنگ ترحیم کره ای بسیار مرسوم و مناسک است.
پوشش لباس های میهمانان در شرکت در این مراسم شایسته است با چهره ی رنگ های تیره نمایان شود چنانچه پوشش لباس های روشن به خصوص قرمز توهینی بسی آشکار تلقی می شود و جویدن آدامس عملی ناشایست و ناشکیبا است.
در محل برگزاری مراسم ترحیم لباس های سنتی کره ای که هانبوک نام دارد و برای این مراسم سفید و از جنس کنف می باشد آماده برای فروش و اجاره در دسترس متقاضیان وجود دارد .
قیمت سالن ها با توجه به متراژ و تعداد میهمانان متغییر است.
کمک های مالی که میهمانان به خانواده ی عزادار می نمایند از 30000 هزار ون تا 50000 هزار ون به طور معمول آن است که بسته به نزدیکی افراد با خانواده ی متوفی متغییر است.به این منظور میهمانان نام خود را بر روی پاکت نوشته و به درون صندق می اندازند. لازم به ذکر است انداختن پول به درون صندق می تواند قبل یا به هنگام خروج از سالن انجام شود.
در فرهنگ کره برهنگی پا در وارد شدن به خانه و مکان های مقدس الزامی است به همین دلیل میهمانان به هنگام ورود برای ادای احترام به متوفی و صاحب عزا کفش های خود را خارج از سالن بیرون می آورند و بعد از ادای احترام در حالی که رویشان به صاحب عزا هست از عقب خارج می شوند.
و چنانچه گروه یا سازمانی برای عرض تسلیت در مراسم حاضر باشند عرض تسلیت یک شخص یا نماینده ی از آن کفایت می کند.
هم چنین گزاردن گل در برابر قاب عکس متوفی عملی نیکو است .که مردم کره به احترام موتوفی این عمل را انجام می دهند .
